Downloadable Periodical Collection

Rūznāmah-ʼi Akhtar, Istānbūl (Qājār)

روزنامه اختر (استانبول، قاجار)

Years: 1292 – 1314 H.Q.
Era: Qājār
Pub Place: Istanbul
Language: Persian

Muʻīn al-Mulk, Mīrzā Muḥsin Khān (1819-1899) [میرزا محسن خان معین‌الملک] (Founder)
Tabrīzī, Muḥammad Ṭāhir [محمدطاهر تبریزی] (Manager)
Tabrīzī, Mahdī (1839-1907) [مهدی تبریزی] (Editor in Chief)
Kāshānī, Muḥammad ʻAlī Khān (1875-1898) [محمدعلی خان کاشانی] (Editor)
Kirmānī, Mīrzā Āqā Khān (1854-1896) [میرزا آقا خان کرمانی] (Editor)
Rūḥī, Shaykh Aḥmad (1855-1896) [شیخ احمد روحی] (Editor)

Dewey Number: 079.55
Subjects:
Journalism > Īrān > 19th century
Persian newspapers > Turkey > Istanbul
Geographic Focus:
Iran > History > Qajar period, 1794-1925

Permalink: https://opars.com/c/s66137

📦 Master Archive Collection

22 years·893 issues·8,852 pages

Get all available issues for this serial in one discounted bundle.

See Pricing & Purchase →

Year	Issue Title	Issue Count	Pages	Price
1292	Vol. 1, No. 1-11	11	44	Price range: £18.00 through £45.00	See Pricing & Purchase →
1293	Vol. 2, No. 12-61	49	200	Price range: £20.00 through £50.00	See Pricing & Purchase →
1294	Vol. 3, No. 1-69	69	698	Price range: £29.50 through £74.00	See Pricing & Purchase →
1295	Vol. 4, No. 1-50	50	416	Price range: £21.50 through £54.00	See Pricing & Purchase →
1296	Vol. 5, No. 1-50	50	397	Price range: £21.00 through £52.50	See Pricing & Purchase →
1297	Vol. 6, No. 1-50	50	371	Price range: £20.00 through £50.00	See Pricing & Purchase →
1298	Vol. 7, No. 1-48	48	388	Price range: £21.00 through £52.50	See Pricing & Purchase →
1299	Vol. 8, No. 1-51	51	404	Price range: £21.50 through £54.00	See Pricing & Purchase →
1300	Vol. 9, No. 1-24	24	188	Price range: £19.00 through £47.50	See Pricing & Purchase →
1302	Vol. 11, No. 1-12	12	120	Price range: £18.00 through £45.00	See Pricing & Purchase →
1303	Vol. 12, No. 13-63	51	503	Price range: £24.00 through £60.00	See Pricing & Purchase →
1304	Vol. 13, No. 1-50	50	409	Price range: £21.50 through £54.00	See Pricing & Purchase →
1305	Vol. 14, No. 1-51	51	405	Price range: £21.50 through £54.00	See Pricing & Purchase →
1306	Vol. 15, No. 1-38	38	320	Price range: £19.50 through £49.00	See Pricing & Purchase →
1307	Vol. 16, No. 1-50	50	401	Price range: £21.50 through £54.00	See Pricing & Purchase →
1308	Vol. 17, No. 1-27	27	217	Price range: £19.00 through £47.50	See Pricing & Purchase →
1309	Vol. 18, No. 1-39	39	321	Price range: £19.50 through £49.00	See Pricing & Purchase →
1310	Vol. 19, No. 1-20	20	327	Price range: £19.00 through £47.50	See Pricing & Purchase →
1311	Vol. 20, No. 1-51	51	927	Price range: £35.00 through £72.00	See Pricing & Purchase →
1312	Vol. 21, No. 1-48	48	848	Price range: £33.50 through £69.00	See Pricing & Purchase →
1313	Vol. 22, No. 1-44	44	788	Price range: £31.50 through £65.00	See Pricing & Purchase →
1314	Vol. 23, No. 1-10	10	160	Price range: £18.00 through £45.00	See Pricing & Purchase →

Established in Istanbul during the late Qajar period with backing from the Iranian government and ambassador Mīrzā Muḥsin Khān Muʿīn al-Mulk, Akhtar was a pioneering Persian-language publication. Managed by Muḥammad Ṭāhir Tabrīzī and edited by Mīrzā Najaf ʿAlī Khān Khūʾī, its inaugural issue appeared in January 1876. Operating consistently before an Ottoman ban in 1895, the journal evolved from a daily to a weekly schedule. In an era dominated by court-affiliated press like Īrān, Akhtar emerged as a vital independent voice. It was celebrated by Edward Browne as the only Persian newspaper worth reading during his 1887–88 travels. By publishing international telegraphic news and featuring prominent writers such as Mīrzā Āqā Khān Kirmānī and Mīrzā Ḥabīb Iṣfahānī, it played a crucial role in familiarising Iranians with global affairs. This progressive journal significantly enlightened public opinion, laying the intellectual groundwork for Iran’s constitutional movement.

اختر، نشریهٔ فارسی که در اواخر دوران قاجاریه در استانبول منتشر می‌شد. روزنامهٔ اختر با حمایت سفیر ایران در عثمانی، میرزا محسن خان معین‌الملک (بعداً مشیرالدوله) و با کمک مالی دولت ایران تأسیس شد. مدیریت نشریه با محمدطاهر تبریزی و سردبیری آن با میرزا نجفعلی خان خویی مترجم و نایب سفارت ایران بود. شمارهٔ اول اختر در ۱۶ ذیحجهٔ ۱۲۹۲ قمری (۱۳ ژانویهٔ ۱۸۷۶ میلادی، برابر با ۲۳ دیِ ۱۲۵۴ خورشیدی) منتشر شد. مدت ۲۲ سال مرتبا دائر بوده تا در سال ۱۳۱۳ قمری از طرف دولت عثمانی توقیف شده است. اختر در آغاز تأسیس، غیر از روزهای جمعه و یکشنبه، هر روز و پس از مدتی هفته دوبار، روزهای شنبه و چهارشنبه و در سالهای آخری بطور هفتگی انتشار یافته. برون در جلد چهارم تاریخ ادبیات خود صفحه ۳۱۴ (ترجمه) درباره اهمیت این روزنامه می‌نویسند «در سنه ۸-۱۸۸۷ نیز که من در ایران سفر میکردم تنها جریده قابل مطالعه زبان فارسی همان اختر بود که هفته‌ای یک بار در اسلامبول چاپ می‌شد. «در حقیقت در دوران تیره و تار استبداد، روزنامه اخترکمک بزرگی بتنویر افکار ایرانیان نموده و در ایامی که جراید این مملکت منحصر به چند روزنامه درباری از قبیل: ایران و اطلاع بوده روزنامه اختر، بقول ادوار برون جریده قابل مطالعه زبان فارسی بشماره میرفته است. بخصوص اخبار تلگرافی کشورهای خارجی که در این روزنامه درج شده، برای آشنائی مردم با اوضاع دنیای خارج کمکهای مفید و بزرگی نموده است. تردیدی نیست که وجود همین جراید افکار مردم آن زمان را مهیای انقلاب نمود و پیدایش مشروطیت ایران تا اندازه‌ای رهین فداکاری آقایان مدیران جراید آنروزی است.

در سال ۱۲۹۳ قمری (۱۹۱۵میلادی ) انتشار اختر متوقف شد و با کمک مالی از تهران در ۱۲۹۴ ق انتشار آن از سر گرفته شد. روزنامهٔ اختر از حمایت دولت عثمانی نیز برخوردار شد. از سال ۱۲۹۴ ق ادارهٔ نشریه به‌صورت شرکت درآمد و چند تن از تبعهٔ عثمانی هم شریک اختر گشتند.

اختر نشریه‌ای مترقی بود و نقشی بزرگ در بیداری ایرانیان داخل و خارج کشور داشت. نوشته‌هایی از نویسندگانی چون میرزا آقاخان کرمانی، میرزا یوسف خان مستشارالدوله، میرزا حبیب اصفهانی، و فتح‌الله خان شیبانی در روزنامهٔ اختر به چاپ می‌رسید. انتشار اختر تا سال ۱۳۱۳ قمری (۱۸۹۵ میلادی، ۱۲۷۴ خورشیدی) ادامه داشت.