Urdū-yi Humāyūn (Qājār)
- Iʻtimād al-Salṭanah (Ṣanīʻ al-Dawlah), Muḥammad Ḥasan Khān (1843-1896) [محمد حسن خان اعتمادالسلطنه (صنیع الدوله)] (Manager)
📦 Master Archive Collection
Get all available issues for this serial in one discounted bundle.
| Year | Issue Title | Issue Count | Pages | Price | |
|---|---|---|---|---|---|
1283 |
No. 1 | 1 | 8 | Price range: £11.05 through £32.50 | See Pricing & Purchase → |
|
1284 |
No. 2-4 | 3 | 58 | Price range: £11.05 through £32.50 | See Pricing & Purchase → |
|
1300 |
No. 1-12 | 12 | 55 | Price range: £14.45 through £42.50 | See Pricing & Purchase → |
Rūznāmah-yi Urdū-yi Humāyūn is a rare Qajar-period Persian newspaper documenting the royal journeys of Nāṣir al-Dīn Shāh to Khurāsān in two distinct runs. The first series, four issues from 1283–1284 H.Q., accompanied the Shah’s initial journey to Mashhad, lithographically printed by a press travelling with the royal entourage. The second run, twelve issues from 1300 H.Q., recorded the return journey under the editorial supervision of Muḥammad Ḥasan Khān Ṣanīʻ al-Dawlah. Though conventionally called a newspaper, the publication is more accurately a serialised royal travelogue — one of three such accounts of the Shah’s journeys, alongside Rūznāmah-yi Ḥakīm al-Mamālik, Mirʼāt al-Safar, and Mishkāt al-Safar. Copies were distributed among courtiers and were also available from the Sarāy-i Amīn al-Mulk. This collection constitutes a primary source of considerable value for scholars of Qajar history, the history of the Persian press, and nineteenth-century Iranian court culture.
تاکنون تصور میشد یک عنوان نشریه در عهد ناصری با عنوان «اردوی همایون» انتشار یافته، ولی دو نشریه با این نام در آن عهد چاپ و منتشر شدهاست. اولین نشریه «روزنامه اردوی همایون» است که در سفر اول ناصرالدین شاه و همراهان به خراسان ـ اواخر سال ۱۲۸۳ و اوایل ۱۲۸۴ هجری قمری انتشار یافتهاست. دومین نشریه به این نام که پیشوند روزنامه ندارد و به «اردوی همایون» نامیده شدهاست، در سفر دوم ناصرالدین شاه و همراهان به خراسان که در سال ۱۳۰۰ اتفاق افتاده، طبع و توزیع گردید که نسخههایی از آن موجود است.
ناصرالدین شاه سه سفرنامه از سفرنامههای متعددش را به صورت روزنامه منتشر کردهاست. (هر چند که روزنامه نیستند اما بیشتر منابع آنها را روزنامه معرفی کردهاند). گزارش روزانۀ این سفرها یکی روزنامۀ حکیمالممالک و دیگری مرآة السفر و مشکوة السفر است، سومین و آخرین آنها اردوی همایون مربوط به سفر دوم ناصرالدینشاه به مشهد است. هر سه نشریه با چاپ سنگی و دستگاه چاپی که در اردوی شاه وجود داشت تهیه و میان درباریان توزیع میشد و افراد دیگر میتوانستند آن را از سرای امینالملک تهیه کنند. اولین شمارۀ اردوی همایون در دماوند، به تاریخ ۱۱ شعبان، و آخرین شماره در تهران به تاریخ ۱۲ ذیحجه ۱۳۰۰هجری قمری به سرپرستی محمد حسنخان صنیعالدوله به چاپ رسیده و روی هم دوازده شماره میشود.