Downloadable Collection
Dānish, Rūznāmah-i (Qājār) – Collection of 2 years including 8 issues
روزنامه دانش (قاجار) - آرشیو ۲ سال شامل ۸ شماره
Price range: £29.00 through £73.00
Sample issueDānish was a Persian women's journal which was edited in Tehran. It was published weekly from 1910 until 1911 in 30 issues.
Dānish was Iran's first journal for women. Political topics were not part of the content, but rather domestic issues in which the women were interested at that time. Articles on topics like education and parenting were published as well as chapters of serialised novels. The frequency of Dānish which was based in Tehran became irregular over time.
Two years after the disestablishment of Dānish, another women's magazine called Shukūfah, was published in Tehran.
Available issues:
- 1328 H.Q. (6 Issue: No. 1-6)
- 1329 H.Q. (2 Issue: No. 14, 25)
دانش نخستین نشریهٔ دورهای زنان در تاریخ ایران است. این نشریهٔ هفتگی توسط انجمنی از زنان و با سردبیری خانم دکتر کحال چاپ میشد. نخستین روزنامه زبان فارسی که به زنان اختصاص داشت و به خاطر دفاع از حقوق زن ایرانی بعد از انقلاب مشروطه منتشر شد، روزنامه «دانش» بود. صاحب امتیاز و ناشر این مجله خانم دکتر کحال، دختر یعقوب جدیدالاسلام همدانی بود و از دهم ماه رمضان ۱۳۲۸ هجری قمری (۱۲۸۹ هجری شمسی) تا ۲۷ رجب ۱۳۲۹ هجری قمری تا ۳۰ شماره روی کاغذ نیم ورقی و هر شمارهای در هشت صفحه با کاغذ روزنامهای زرد به چاپ رسید. در تمام این نشریه، ستونهای مقالات قرار داشت و تصویری در آن درج نمیشد. محل دفتر روزنامه دانش در تهران خیابان علاءالدوله شماره ۳۴ قرار داشت و چاپ آن را سه چاپخانه، مطبعه شرقی، فاروس و چاپخانه مجلس شورای ملی بر عهده داشتند. این نشریه در تهران یک عباسی و در شهرستانها پنجشاهی قیمت داشت و از داخل کشور و خارج از ایران نیز مشترک میپذیرفت.
موضوعاتی که در روزنامه به آن اشاره میشد، تربیت نسوان و دوشیزگان و تصفیه اخلاق زنان بود و در آغاز آن قید شده بود که «روزنامهای اخلاقی و بچهداری و خانهداری است.»
در سه شماره اول روزنامه دانش از دوره انتشارش نام ع.صفوت به عنوان سردبیر در زیر نام خانم مدیر قید شده بود؛ ولی از شماره چهارم به بعد تنها نام مدیر و صاحب امتیاز را دارد.
دکترکحال در پیشگفتار اولین شماره، منظور از چاپ و انتشار مجله را «تحصیل اخلاق حسنه خانمهای محترمه» بیان میکند. البته دانش، خود را «مفید به حال دختران و نسوان» میدانست و با توجه به اطلاعات ارزشمند پزشکی که در اختیار خوانندگان ویژه خود قرار میداد، آنان را هر چه بیشتر مجذوب مینمود.
دکترکحال، همسر حسین خان و آن گونه که خود میگوید:… صبیه مرحوم میرزا محمد حکیم باشی جدیدالاسلام بود. این نخستین بانوی روزنامهنگار ایرانی به دلیل انجام فعالیتهای اجتماعی نزد میسیونرهای آمریکایی که در ایران به امور خیریه میپرداختند، پزشکی آموخت و از سوی آنان اجازه یافت به مداوای بیماران بپردازد پس، بدان روی که چشم پزشک بود و با مباحث پزشکی آشنایی داشت، مقالاتی دراین زمینه ـ مانند حفظ الصحه هنگام شیوع وبا و سرماخوردن اطفال منتشر کرد. از نمونههای جالب توجه در این زمینه آنجا است که مینویسد: «چیزی که بسیار اهمیت دارد، درخصوص اطفال این است که باید کمال مواظبت را در حفظ دندانهای آنها بنمایند. گمان نکنید که [با] کرم خوردگی دندان فقط درد دندان عارض آنها میشود، بلکه اسباب خرابی مزاج او [نیز] میشود. دندان که فاسد شد، سردرد و سقوط اشتها و بیخوابی و نداشتن میل به کار و شغل شده و تمام حالات ما فاسد خواهد شد.»
دکتر کحال از آنجا که تربیت نسوان و دوشیزگان و تصفیه اخلاق زنان هدف مستقیم دانش به شمارمی آمد، با چاپ مطالبی مانند: «خطاب به دوشیزگان» و «کلمات حکمت آمیز» به آموزش و پرورش آنان همت میگمارد و سوادآموزی و تحصیل علم را امری واجب برای زنان برمیشمرد. در یکی از مقالات مجله چنین آمده است که: خانم نجیبه محترمه اگر سواد ندارد باید فورا در پی تحصیل سواد برآید و درس بخواند؛ زیرا زن بیسواد صاحب عقل و تمییز نخواهد شد و اگر سواد دارد باید بیشتر اوقات خویش را مصروف روزنامه خواندن نماید. به جهت اینکه کسی که روزنامه میخواند همه چیز میداند.
برخی از عناوین مندرجات دانش در شمارههای مختلف سال اول به این شرح است:
تجربه گرانبها است
طریقه غذا دادن اطفال
خطاب به دوشیزگان
رسم شوهرداری
اخطار به مدیرههای مدارس
دایه از مادر مهربانتر نمیشود
حفظ الصحه هنگام شیوع وبا
دلالی نکاح
شوهرکردن خانم جوان به مرد کامل
حفظ الصحه زنان
اعلان تبریک بهار
عروسیهای ممالک خارجه آگهیهای تجاری و اعلانهایی که در صفحات میانی چاپ میشد و همچنین داستانهایی که بیشتر ترجمه رمانها یا مطایبات خارجی بودند و برای تفریح و تفنن بانوان در پاورقی درج میگردید، از دیگر جنبههای جالب توجه این مجله به شمار میرود.
روزنامه دانش، راهگشای روزنامهنگاران زن در ایران شد و زمینه انتشار نشریات تخصصی زنان و توسعه سریع روزنامهنگاری را بعد از جنبش مشروطه ایجاد کرد.
Rūznāmah-i Dānish (Qājār)
Related products
Collection
Dawlat-i ʻAlīyah-i Īrān, Rūznāmah-i (Qājār) – Collection of 7 years including 117 issues
Collection
Dāʼirat al-Maʻārif-i Buzurg-i Islāmī: Majmūʻah-yi kāmil-i dījītālī-i jild-i 1 tā 25
