The twenty-first volume of the Great Islamic Encyclopedia covers entries from Persian letter "H" to "Kh." It includes important entries such as Husayn Tah, Husayn Kurd Shabestari, Hakim al-Mulk, Hallaj, Hamzah ibn Abd al-Muttalib, and many others under the Persian letter "H." The volume then continues with entries starting from "Khabur," which introduces rivers and a historical region in northern Mesopotamia.
Notable entries in this section include Khatoon Abadi, Khadim Shaykh Ruslan, Khaghanishirvani, Khaki Shirazi, Khamenei, and more. The entry dedicated to "Ayatollah Sayyid Ali Khamenei" is particularly important and was written by Ali Akbar Velayati. The final entry in the encyclopedia is dedicated to "Khanqah," providing a comprehensive description of its historical evolution, architecture, customs, and related terms.
جلد بیست و یکم دایرهالمعارف بزرگ اسلامی با مدخلهایی که از چهرهها و موضوعات ایران و اسلام نوشته شده با سر ویراستاری سید کاظم موسوی بجنوردی منتشر شد.
این مجلد به حرفهای «ح» و «خ» اختصاص دارد که در حرف «خ» مدخل آیتالله سید علی خامنهای، به قلم علیاکبر ولایتی نوشته شده است. نخستین مدخل این مجلد، با «حسین بایقرا» آغاز میشود و با مدخل «خانقاه» پایان مییابد.
دایرهالمعارف بزرگ اسلامی به سه زبان (فارسی، عربی، و انگلیسی) منتشر میشود. این دایرهالمعارف به جلد ۲۱ رسیده است، اما به گفته موسوی بجنوردی، رییس مرکز دایرهالمعارف بزرگ اسلامی تعداد جلدهای دایرهالمعارف بزرگ اسلامی به ۳۵ تا ۴۰ جلد افزایش پیدا خواهد کرد.
برای دایرهالمعارف بزرگ اسلامی مدخلهای گوناگونی پیشبینی شده است که زمینههای مختلف فرهنگ و تمدن اسلامی، مانند قرآنشناسی، فقه، حدیث، تاریخ سیاسی و اجتماعی، جغرافیای تاریخی و انسانی، اسلام و فرقههای اسلامی (فِرَق مذهبی و مکاتب کلامی)، فلسفه و عرفان، زبان و ادبیات سرزمینهای اسلامی، تاریخ علوم ریاضی و طبیعی، هنر و معماری در سرزمینهای اسلامی، مردمشناسی و نیز جنبههای فرهنگ بومی و محلی اقوام مسلمان را در برمیگیرد.
جلد بیست و یکم دایرهالمعارف بزرگ اسلامی با مقاله مدخل حسین طه آغاز میشود. این مقاله حسین بایقرا را یکی از مشهورترین سلاطین متاخر تیموری معرفی کرده و در ادامه مینویسد: «حسین بایقرا در محرم ۸۴۲ هجری قمری در شمال شرقی شهر هرات نزدیک پل تولکی در سرایی مشهور به دولتخانه ولادت یافت. درباره اوان کودکی حسین بایقرا اطلاع چندانی در دست نیست جز اینکه او در هفت یا هشت سالگی، پدر خود را از دست داد و ظاهراً در این ایام مولانا عبدالرحمان، به تعلیم و تربیت وی پرداخت.»
از دیگر مدخلهای مهمی که در این مجلد و در بخش حرف «ح» آمده میتوان به حسین عوفی پاشا، حسینقلی، حسین بن علاءالدوله، حسین کرد شبستری، حکیمالملک، حلاج، حمدان قرمط، حمزه بن عبدالمطلب، حمزه میرزا، حمزه فتصوری، حمزه اصفهانی، حکم بن عبدالرحمان، حکم بن ابی العاص، حفنی ناصف و… اشاره کرد.
جلد ۲۱ دایرهالمعارف بزرگ اسلامی تا صفحه ۵۷۰ به حرف «ح» اختصاص دارد و سپس به حرف «خ» میپردازد. این بخش با مدخل خابور آغاز میشود و این واژه را نام دو رودخانه و ناحیهای تاریخی در شمال بینالنهرین معرفی میکند و مینویسد: «از سدههای پیش از اسلام تاکنون، عمدهترین مردمان خابور را کردان تشکیل میدهند و در زبان آنان خابور به معنای ویرانه است. این دو رودخانه برای آنکه با یکدیگر اشتباه نشوند، یکی را خابور بزرگ با خابور فرات و دیگری را خابور کوچک یا خابور دجله میخوانند.»
از مدخلهای مهم این بخش نیز میتوان به خاتون آبادی، خادم شیخ رسلان، خادم حسن پاشا، خاقانی شروانی، خاکی شیرازی، خاکی کشمیری، خالد کاتب، خالد نقشبندی، خالدی نقشبندی، خالقی، خامنهای و… اشاره کرد.
یکی از مدخلهای مهم این بخش به «آیتالله سید علی خامنهای» اختصاص دارد که این مدخل را علی اکبر ولایتی نوشته است. در این مدخل میخوانید: آیت الله سید علی «خامنهای» در خانوادهای روحانی در مشهد زاده شد. جد اعلای او سید محمد حسینی تفرشی نسب به سادات افطسی میرساند. شجره وی به سلطانالعلماء احمد، معروف به سلطان سید احمد میرسد که با ۵ واسطه از اخلاف امام سجاد(ع) است. جدش سید حسین خامنهای در خامنه به دنیا آمد و در نجف نزد استادان بزرگی چون سید حسین کوهکمری، فاضل ایروانی، فاضل شربیانی، میرزا باقر شکی و میرزا محمدحسن شیرازی دانش آموخت و پس از طی مدارج علوم دینی در حوره علمیه نجف، در زمره فقها و مدرسان آن حوزه قرار گرفت.»
آخرین مدخل دایرهالمعارف به خانقاه اختصاص دارد و سیر تحول تاریخی خانقاه، معماری خانقاه، آداب خانقاهی و دیگر واژههای دارای معنای نزدیک یا مشابه خانقاه را شرح میدهد.

























