Muvājihah bā Kurūnā dar Īrān: Vāqiʻīyāt va iqdāmāt-i millī-i murtabiṭ bā shuyūʻ-i bīmārī-i Kūvīd-i 19

از سوی دیگر اقدامات وسیعی نیز از سوی مردم، سازمانهای مردم نهاد و دولت و دستگاه‌های مسئول در جهت کنترل شیوع ویروس کرونا انجام شده است. هسته مرکزی سازماندهی اقدامات رسمی در مدیریت بیماری، بر عهده ستاد ملی مدیریت بیماری کرونا، کمیته‌های ستاد و قرارگاه عملیاتی مبارزه با کرونا بوده است.

بسیاری از امور نیز به دستگاه‌های دیگر ارجاع شده یا اقدامات مستقلی به صورت تفویض اختیارات و مسئولیت ها، توسط سایر مجموعه ها نظیر وزارت آموزش و پرورش، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، وزارت اطلاعات، وزارت امور اقتصادی و دارایی، وزارت امور خارجه، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، وزارت راه و شهرسازی، وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت علوم تحقیقات و فناوری، وزارت کشور، بانک مرکزی، معاونت‌های ریاست‌جمهوری و سایر سازمان‌ها و بنیادها انجام شده است.

جهت ایجاد تصویری جامع از کلیت وضعیت کشور در طول ماه‌های شیوع بیماری و در کنار هم دیده شدن رویدادها و اقدامات در یک شبکه معنادار محیط مدیریت بیماری، تدوین یک مرور سریع ضروری می‌نمود؛ به شکلی که عوامل مختلف درگیر در فرآیندهای مدیریتی، برای بهره برداران از این گزارش، قابل شناسایی و به لحاظ ذهنی قابل بازسازی باشد.

این گزارش به لحاظ پایان دوره مسئولیت دولت دوازدهم تهیه شده و به مهم‌ترین رویدادها و اطلاعات مربوط به بیماری کرونا در کشور می‌پردازد و در آن، ضمن حفظ موضع روایت‌گونه از ابتدای ورود ویروس به کشور تا مقطع فعلی، تلاش شده است روندهای فعال در مقاطع مختلف این بازه زمانی و همچنین عوامل دخیل در تضعیف یا تقویت بیماری -به نحوی که جایگاه آنها و ارتباط‌شان باهم، در فضای کلی مدیریت بیماری در کشور مشخص شود- بازنمایی شود.

منابع مورد استفاده در این موضوع عبارتست از مجموعه مصوبات ستاد، گزارش‌های عملکرد دستگاهها، آمارهای رسمی، تأکیدات اخبار و جریان اطلاعات در فضای عمومی جامعه و سایر تحلیل هایی که به شکل‌های مختلف از اسفند ۱۳۹۸ تا کنون به صورت داخلی یا عام انتشار داشته است.

مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری گزارش جامع «عملکرد دولت دوازدهم در مدیریت و مقابله با ویروس کرونا» را پیش از این در ۴۸۳ صفحه، منتشر کرده است و پژوهشگران محترم برای شناخت جزئیات عملکرد دستگاه‌ها و کمیته ها می‌توانند به آن اثر مراجعه کنند.

در این نوشتار از ذکر ساختارسازی‌ها، انتصاب ها و مواضع رسمی و غیررسمی در بیشتر موارد صرفنظر شده و تأکید بر اقدامات، رویدادها، روند بیماری، جریان‌های موجود در جامعه و نتایج سیاست‌ها بوده است. همچنین ذکر برخی دستاوردهای سازمان‌ها به صورت پراکنده و با هدف معرفی متغیرهای تأثیرگذار در مدیریت بحران در دوران همه‌گیری است.

در این گزارش به برخی انتقادات مطرح در فضای عمومی جامعه نیز اشاره شده است اما نقد ساختار مدیریت بحران و مصوبات ستاد و همچنین نقدها و نظرات انجمن‌های علمی و فعالان رشته ها و تخصص‌های مختلف در کشور، به صورت جامع در قالب گزارش‌های اختصاصی جداگانه‌ای در مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست‌جمهوری تنظیم و منتشر شده است.

متن حاضر برای استفاده سیاستگذار و تیم‌های مشورتی پس از واگذاری دولت نوشته شده و تلاش شده تا نگاهی روایت‌گونه به روند افت و خیز بیماری در کشور و زمینه‌های محدود‌کننده و تقویت‌کننده شیوع بیماری داشته باشد و ضمنا به برخی اعداد و ارقام معنادار نیز اشاره شود. بدیهی است برخی از اطلاعات ذکر شده، انتشار عمومی گسترده‌ای در خبرگزاری‌ها داشته و برخی دیگر، انتشار چندانی نیافته است.

در خصوص آمارها اشاره می‌شود که آمارهای رسمی مرگ‌ومیر معمولا کمتر از مقدار واقعی آن است زیرا تنها فوت شدگانی را شامل می‌شود که نتیجه تست PCR آنها مثبت بوده باشد، حال آنکه بخشی از فوت شدگان عادی نیز دارای علائم بیماری بوده‌اند و بخشی از مرگ‌و‌میر ناشی از مشکلات جسمی در افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای نیز نه به دلیل بیماری زمینه‌ای آنها، بلکه می‌تواند به علت ابتلا به ویروس کرونا بوده باشد. در مقاطعی از پیشرفت بیماری در کشورمان شاهد مقدار پایین نسبت مرگ ومیر به ابتلا هستیم که می‌تواند به دلیل انجام تست‌های کمتر باشد.