This study treats education as socialisation and asks how schools have shaped mobility in Iran, then turns to the largely overlooked history of minority schooling. Focusing on Armenians, Zoroastrians and Jews from the Constitutional era to the end of the first Pahlavi reign, it reconstructs aims, structures, operations and obstacles, and gauges the schools’ social and cultural impact. Using archival sources alongside prior research, the book is organised in three parts, each covering origins, staffing, finance, governance, the Pahlavi nationalist discourse and its effects, educational provision, and outcomes in community life. By combining institutional history with the sociology of education, it offers a comparative assessment of how minority schools mediated modernity, negotiated state policy and helped reshape identities within Iran’s wider cultural heritage.

آموزش و پرورش به معنی رشد طبیعی، تدریجی و هماهنگی استعدادهای یک فرد است. در واقع اگر آن را اجتماعی شدن شخص بدانیم، می‌توان تاریخ آموزش و پرورش را بررسی و چگونگی اجتماعی کردن انسان‌ها از لحاظ تاریخی را تعریف کرد که در تحرک مردم در تاریخ، نقشی اساسی داشته است. بررسی تاریخ آموزش و پرورش ایران به طور عام و آموزش و پرورش اقلیت‌ها به طور خاص، از ضروریات اجتناب‌‌ناپذیر برای شناخت میراث فرهنگی و اجتماعی ایران است. با مطالعه‌ی آثار مربوط به تاریخ اقلیت‌ها و آثار مربوط به تاریخ آموزش و پرورش نکات زیادی به دست می‌آید که در حقیقت به جایگاه مدارس اقلیت‌ها در نظام آموزش و پرورش ایراتتن توجهی جدی به عمل نیامده است.

در صورتی که اهداف، ساختار آموزشی، چگونگی فعالیت و کارکرد آنها، چالش‌ها و موانع پیش روی آنان اهمیت بسیار بالایی برای درک تاریخ آموزش در ایران دارد. بنابراین با بررسی تاریخ آموزش در میان اقلیت‌های ایران، می‌توان کم و کیف کوشش‌های آنها و تأثیر مدارس بر تحولات اجتماعی و فرهنگی جوامع اقلیت دینی را به‌خوبی دریافت. نگارنده در این کتاب بر آن است تا به بررسی روند شکل‌گیری، تحولات، اهداف و آرمان‌های حاکم بر این مدارس بپردازد و حوزه‌ی فعالیت هر کدام از آنها را به طور جداگانه بررسی کند. با بررسی میزان تأثیرگذاری آنان می‌توان به مقایسه و ارزیابی دقیق‌تر کارکردهای این مدارس دست یافت. این کتاب ضمن استفاده از دستاوردهای پژوهش‌های پیشین می‌کوشد با اتکا به اسناد و مدارک آرشیوی همه‌ی ابعاد و زوایای ناشناخته‌ی این موضوع را مطالعه و بررسی نماید.

تاریخ ایران همواره شاهد حضور گروه‌های مختلف در کنار اکثریت مسلمان بوده است. برجسته‌ترین آنها زرتشتی‌ها، ارمنیان و یهودی‌ها بودند. این گروه‌ها در جامعه‌ی اسلامی که همواره دین یکی از عناصر مهم سیاست و اجتماع بوده است، در اقلیت بودند. همچنین در تاریخ ایران اسلامی، تحولات زیادی را پشت سر گذاشته‌اند. با برقراری نظام مشروطه، تمام افراد جامعه ـ صرف‌نظر از مذهب ـ در برابر قانون اساسی برابر شمرده شدند. این آغازی برای تحول زندگی اقلیت‌ها در ایران بود. با وجود اینکه اقلیت‌های ایرانی جمعیت کمی داشتند، اما به عنوان شهروندان ایرانی در نظر گرفته می‌شدند و نقش مهمی را در تحولات فرهنگی و آموزشی ایفا کردند. در این دوره، آموزش سنتی پاسخگوی جامعه نبود؛ بنابراین بسیاری از گروه‌های دینی و ملی به فراگیری آموزش نوین توجه نمودند. برهه‌ی زمانی مشروطه تا پایان حکومت پهلوی اول، از این‌رو برای این موضوع انتخاب شده که دوره‌ی حساسی در تاریخ ایران محسوب می‌شود. در این دوران، ایران به‌تدریح از سنت فاصله گرفت و به مدرنیته نزدیک شد.

سیستم آموزشی پهلوی او، به آموزش نوین بسیار توجه داشت و گفتمان ملی‌گرایی در این زمان با سیاست‌های آموزشی پیوند خورد که این امر آموزش اقلیت‌ها را تحت تأثیر قرار داد. این کتاب بر آن است تا به بررسی آموزش و پرورش ارمنیان، زرتشتیان و یهودیان بپردازد. در بخش اول درباره‌ی مدارس ارمنیان، بخش دوم درباره‌ی مدارس زرتشتیان و بخش سوم، مدارس یهودیان بحث و بررسی شده‌اند. در هر کدام از این بخش‌ها، فصل‌هایی چون تاریخچه‌ی تغییرات آموزشی و شکل‌گیری مدارس، نیروی انسانی، وضعیت اقتصادی، شیوه‌ی اداره‌ی مدارس، گفتمان ملی‌گرایی پهلوی اول و تأثیر آن بر مدارس اقلیت‌ها، وضعیت آموزشی و تأثیر مدارس بر زندگی اجتماعی اقلیت‌ها در نظر گرفته شده‌ است.

مطالب کتاب در سه بخش ارائه گردیده است:

بخش اول: مدارس ارمنیان
فصل اول: تاریخچه تغییرات آموزشی و شکل گیری مدارس
فصل دوم: نیروی انسانی
فصل سوم: وضعیت اقتصادی
فصل چهارم: شیوه اداره مدارس ارمنیان
فصل پنجم: گفتمان ملی گرایی پهلوی اول و تأثیر آن بر مدارس ارمنیان
فصل ششم: وضعیت آموزشی
فصل هفتم: تأثیر مدارس بر زندگی اجتماعی ارمنیان ایران
بخش دوم: مدارس زرتشتیان
فصل اول: تاریخچه تغییرات آموزشی و شکل گیری مدارس
فصل دوم: نیروی انسانی
فصل سوم: وضعیت اقتصادی
فصل چهارم: شیوه اداره مدارس زرتشتیان
فصل پنجم: گفتمان ملی گرایی پهلوی اول و تأثیر آن بر مدارس زرتشتیان
فصل شش: وضعیت آموزشی
فصل هفتم: پیشرفت مدارس زرتشتی و تأثیر آن‌ها در زندگی اجتماعی زرتشتیان
بخش سوم: مدارس یهودیان
فصل اول: تاریخچه تغییرات آموزشی و شکل گیری مدارس
فصل دوم: نیروی انسانی
فصل سوم: وضعیت اقتصادی
فصل چهارم: شیوه اداره مدارس آلیانس
فصل پنجم: گفتمان ملی گرایی پهلوی اول و تأثیر آن بر مدارس یهودیان
فصل ششم: وضعیت آموزشی
فصل هفتم: تأثیر مدارس بر زندگی اجتماعی یهودیان ایران

Āmūzish va parvarish-i aqalīyatʹhā-yi dīnī az mashrūṭah tā pāyān-i ḥukūmat-i Pahlavī-i avval

Sign in to download

Related products