Nuqūsh-i sikkahʹhā-yi bāstānī (Ḥukūmat-i Taymūrī)

کتاب حاضر افزون بر شرح مختصر ویژگی‌های تاریخی و هنری در سکه‌های باستانی، به تحلیل و بررسی نقوش و خصوصیات سکه‌های ضرب شده در دوره‌ی تیموری می‌پردازد و با ارائه و معرفی ٨۶ قطعه از سکه‌ها در قالب جدول شناسنامه‌ای با تجزیه و تحلیل خطی، امکان مطالعه‌ی هنر در این دوره را فراهم می‌آورد.

در بخشی از کتاب می‌خوانیم:

با مطالعه متون کهن تاریخی درمی‌یابیم که سلاطین تیموری دارای مذهب اهل سنت بوده ولی متعصب نبودند. بطوری که گاه نام برخی از ائمه اطهار علیهم السلام در حاشیه سکه‌ها به جای چهار خلیفه راشدین آمده و در اواخر این عهد با سکه‌هایی کاملا شیعی روبرو هستیم.

«گوهرشاد بیگم زوجه شاهرخ به ترمیم و احداث بناهای جدید در جوار حضرت ثامن الائمه علی بن موسی الرضا (ع) پرداخت و نکته جالب توجه اینکه ما برای اولین بار در سکه خانه‌های تیموری نام «مشهد» را داریم که تا دوره قاجاریه بر سکه‌های ضرب مشهد مقدس نقش می بست. قابل توجه اینکه قبل از گورکانیان نام ضرابخانه «طوس» بر سکه ها نقر می‌شد. لذا بزرگ شدن سناباد از اهمیت مضاعف بارگاه و مشهد امام رضا (ع) در عهد تیموری روشن می‌شود.»

بسیاری از سکه‌های تیموری که در مازندران ضرب شده در تراز شیعی نقش شده‌اند. باید توجه داشت علت ضرب سکه‌هایی با تراز شیعی در شهرهای حوزه دریای مازندران به ویژه در آمل، ساری و استرآباد، قدرت و نفوذ حاکمان محلی شیعه مذهب آنجاست. ابوالقاسم بابُر، ابوسعید و فریدون حسین، هرچند به زیارت امام رضا (ع) می‌رفتند ولی رسما به مذهب شیعه نگرویدند. «شواهد سکه شناسی نشان دهنده آزاد گذاشتن قدرت‌های بومی در امر ضرب سکه و اجرای فرایض مذهبی می‌باشد.»

در یکی از سکه‌های امیر تیمور آیه نخست و بخشی از آیه دوم سوره مبارکه «فتح» (انا فتحنا لک فتحا مبینا)، به چشم می‌خورد که احتمالا به مناسبت یکی از لشکرکشی‌ها به ضرب رسیده‌اند.

همچنین بر تعدادی از سکه‌های شاهرخ دوم آیه هفتم از سوره الزلزال (فمن یعمل مثقال ذره خیرا یره) به چشم می‌خورد که ترکمانان آق قویونلو نیز از آن استفاده می‌کردند.

سکه‌های بسیار نایابی نیز توسط بابُر و محمد همایون ضرب شده که عبارت الهی «انّ الله یرزق من یشاء بغیر حساب» بر آن‌ها نقش بسته است.