This comprehensive three-volume set, compiled by Sayyid Muḥammad Naḥvī, offers a scholarly exploration of hemistich proverbs (miṣraʻī) within the vast canon of Persian literature. Focusing on single lines of verse that have achieved proverbial status, the work meticulously traces their origins to uncover the often-forgotten "other half" (nīmah-ʼi dīgar) of the original couplet. With over 16,000 entries, the collection spans centuries of literary history, identifying the source poems and authors—from giants like Firdawsī, Saʻdī, and Ḥāfiẓ to obscure poets preserved only in tazkīrahs. Published in Iṣfahān by Rangīnah, this reference work serves as a vital tool for researchers of Persian poetics and folklore, restoring the context of thousands of literary aphorisms commonly used in daily speech.
کتاب نیمه دیگر از ضربالمثلهای مصرعی در ادب فارسی (جلد اول) نوشتهٔ سید محمد نحوی در انتشارات رنگینه چاپ شده است. سید محمد نحوی بیش از ده سال از عمر خویش را صرف گردآوری این اثر کرده است.
نیازی به شرح اهمیت و جایگاه ضربالمثلها در ادبیات فارسی و فرهنگ ایرانی و همچنین ضرورت ترویج و حفظ آن در گویش مردم این آبوخاک نیست. ضربالمثلها معمولاً یا گفتهٔ شاعری حکیم و فرزانه است که مستقیم و بدون تغییر، در اشعار آنان راه یافته و یا از مضمون آن بهره گرفتهاند و سخن خود را هرچه زیباتر، زینت بخشیدهاند یا دیگران آن سخن را بهکار بردهاند که خود هنری است زیبا بر جامهٔ شعر.
ناگفته نماند ضربالمثلها، عموماً راه درست زندگیکردن و خصوصیات خوب انسانی را تشویق و ترغیب میکنند. ضربالمثلی دیده نشده است که به آموزش خصوصیات ناپسند بپردازد.
ضربالمثلها از دو نوع منثور و منظوم تشکیل یافته که منظوم آن نیز یا یک بیت کامل را شامل میشود که از بحث این کتاب جداست و یا مصرعی از بیت یا بخشی از یک مصرع است که معمولاً نیمه دیگر آن از یاد رفته و مغفول مانده و کمتر اشارهای در متون ادبی به این مهم شده است.

