Insānʹshināsī dar Dīvān-i Sanāʼī, by Shahbakhsh Gurgīj, examines representations of the human being in the poetry of Sanāʼī, with particular attention to the poet’s ethical, spiritual and literary treatment of human nature. The study approaches the Dīvān as a source for ideas about the individual, moral conduct, inner states, social relations and the place of human beings within a religious and mystical worldview. It combines close reading with thematic analysis and situates selected verses within the wider tradition of classical Persian poetry. The volume also considers how praise, admonition, ascetic reflection and mystical imagery contribute to Sanāʼī’s conception of humanity. Designed as a work of literary criticism rather than biography, it is useful for readers interested in Persian poetry, Sufi literature, anthropology in literary texts and the history of ideas in medieval Persian culture.
کتاب «انسانشناسی در دیوان سنایی» نوشتهٔ شهبخش گرگیج به بررسی تصویر انسان و مؤلفههای مربوط به سرشت، اخلاق، رفتار و جایگاه او در شعر سنایی میپردازد. نویسنده با تکیه بر ابیات دیوان، دیدگاههای شاعر را دربارهٔ حقیقت انسان، حالات درونی، رابطهٔ فرد با جامعه، مسئولیت اخلاقی، تربیت معنوی و پیوند انسان با جهان دینی و عرفانی تحلیل میکند. اثر از منظر نقد ادبی و مطالعهٔ موضوعی سامان یافته و میکوشد نشان دهد چگونه اندرز، زهد، ستایش، نکوهش و تصویرپردازی عرفانی در شکلگیری نگرش سنایی به انسان نقش دارند. کتاب همچنین زمینهای برای شناخت پیوند میان شعر کلاسیک فارسی و اندیشههای انسانشناختی فراهم میسازد و برای پژوهشگران ادبیات فارسی، عرفان، تاریخ اندیشه و مطالعات میانرشتهای ادبی سودمند است. در بخشهای تحلیلی، تأکید بر شواهد شعری است و مفاهیمی چون فضیلت و رذیلت، شناخت نفس، عقل، ایمان و حرکت انسان به سوی کمال از خلال زبان و مضمون اشعار دنبال میشوند. این رویکرد جایگاه انسان را به عنوان یکی از محورهای مهم در خوانش دیوان سنایی برجسته میکند.


