Safīr-i quds: Burishʹhāyī az khāṭirāt-i Ḥusayn Shaykh al-Islām

کتاب «سفیر قدس» که از سری کتاب‌های تاریخ شفاهی جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی و جبهه بین‌الملل است در دل خود دارای بخش‌هایی از خاطرات آقای حسین شیخ الاسلام است. کسی که می توان اورا الگوی انگیزه‌مندی و فروتنی دانست.

در مقدمه این کتاب درباره مرحوم شیخ‌الاسلام می‌خوانیم:

«روزهایی که دانشجوی ساده رشته کامپیوتر در دانشگاه دیویس کالیفرنیا بود، هرگز به ذهنش خطور نمی‌کرد که روزی در وطنش، یک انقلاب برآمده از اسلام رقم بخورد و نظام کهنسال پادشاهی را سرنگون کند، به فکرش نمی‌رسید که پایگاه توطئه و جاسوسی مستقر در سفارتخانه آمریکا در تهران سقوط کند و او، همان محصل جوان مقیم آمریکا، مترجم اسناد جاسوسی و گروگان‌های آمریکایی شود، تصور نمی‌کرد زمانی فراخواهد رسید که از دیپلمات‌های مؤثر و برجسته وزارت امورخارجه ایران و حتی خوابش را نمی‌دید که روزی از چهره‌های دیپلماتیک مهم در مسیر مقاومت علیه اسرائیل و آزادی فلسطین شود. اما شد. ایامی فرا رسید که او، حسین شیخ‌الاسلام این دانشجوی رشته کامپیوتر در دانشگاه دیویس کالیفرنیا، تمام این تجربیات را زندگی کرد و موفق شد برگه‌های بزرگی را ورق زند. این دم مسیحایی امام خمینی(ره) بود که جوانان پاک‌طینت را دغدغه‌مند کرد  و دغدغه‌مندان را به تلاش و تکاپو انداخت.

حسین شیخ‌الاسلام را می‌توان الگوی انگیزه‌مندی، تکلیف‌مداری، پرکاری و تواضع دانست. این را می‌توان در برهه‌های مختلف خاطراتش به خوبی لمس کرد، چه در دوران تحصیل در آمریکا، چه ایام حضور در ماجرای تسخیر لانه جاسوسی، چه در مقطع خدمت در وزارت امورخارجه و چه در سال‌های فعالیت در جبهه جهانی مقاومت. او نمادی از خودباوری، عزم راسخ و امید به آینده بود. از امام خمینی(ره) و آیت‌الله خامنه‌ای آموخته بود که می‌توان دیوارهای امتناع و انسداد را در هم شکست و باور داشت که با دستان کوچک می‌توان معجزه‌های خارق‌العاده‌ای را رقم زد، درست همان‌طور که معجره‌هایی مثل تسخیر لانه جاسوسی و جنگ ۳۳ روزه حزب‌الله لبنان با دستان کوچک محقق شدند.

سیاست‌ورزی شیخ‌الاسلام نه از جنس مشاجره‌های روزمره جناحی بود که حواس را پرت و توان را سست می‌کند، بلکه برآمده از مبانی مستحکم و بینش عمیقی بود که از امام خمینی(ره) برگرفته بود. او اعداء عدو را اسرائیل و سپس آمریکا می‌دانست و مبنای سیاست‌ورزی داخلی‌اش هم همین بود. از همین‌روست که هم در دوران تصدی‌گری میرحسین موسوی بر وزارت امورخارجه، در کنفرانس جبهه پایداری عرب مشارکت می‌کند و هم در زمان تصدی‌گری علی‌اکبر ولایتی، در ارتباط با گروه‌های مبارز لبنانی و سوری قرار داشت و هم در وقایع سال ۱۳۸۸ متفکرانی به میرحسین موسوی نهیب زدند که کاری که می‌کند عملی ضد انقلابی است. شیخ‌الاسلام اهداف اصلی‌ خودش را قربانی درگیری‌های جناحی داخلی نمی‌کرد. از سوی دیگر، مهارت‌هایی که کسب کرده بود، او را در پیشبرد اموری که بر خود تکلیف می‌دانست کمک می‌کرد. تسلط بر زبان انگلیسی مزیت نسبی و برگ برنده او برای فعالیت مؤثر و کارآمد در ماجرای تسخیر لانه جاسوسی بود.

مرحوم شیخ‌الاسلام که حقیقتاً اسوه تواضع و فروتنی بود، همواره می‌گفت یکی از خوشبختی‌هایش این بود که در این دنیا همنشین شهدایی همچون سیدعباس  موسوی، عماد مغینه، فتحی شقاقی و شهید سیدکاظم کاظمی (نذیر) و شهید حاج قاسم سلیمانی بود.»