The documents in this book have been selected from among 276 petitions sent by the people of Qom. The nature of the documents is mostly complaints and requests on various topics. Due to the modern administrative system in the Reza Shah era and the establishment of specialised institutions, organisations, and ministries with specific tasks and responsibilities, the documents in this collection have been categorised based on their content and their thematic relationship with the tasks of each of these organs and ministries.
اسناد این کتاب از میان ۲۷۶ پروندهی عریضه، ارسالی اهالی قم انتخاب و گزینش شده است. ماهیت اسناد، غالبا شکوائیه و درخواستهایی در موضوعات مختلف است. با توجه به پیریزی نظم نوین اداری در دورهی رضاشاه و تأسیس نهادها، سازمانها و وزارتخانههای تخصصی با وظایف و حیطهی کاری مشخص، اسناد این مجموعه، بنابر محتوای آنها، شناسایی و بر اساس ارتباط موضوعی با وظایف هر یک از ارگانها و وزارتخانهها دستهبندی شده است.
اهمیت کتاب حاضر در چند محور کلی، قابل ارزیابی است:
- توجه به حوزهی پژوهشی تاریخ محلی: پرداختن به حوزهی پژوهشی تاریخی محلی در دراز مدت، سبب میشود روند کلان تدوین تاریخ از طریق تجمیع جزئیات تواریخ محلی به صورت علمی، امکانپذیر گردد.
- توجه به حوزهی تاریخ اجتماعی: منابع تاریخی در قبال مسائل اجتماعی، شیوهی معشیت و نحوهی زندگی مردم عادی، اطلاعات اندکی ارائه میدهند. اسناد کمیسیون عرایض که از متن تودههای اجتماعی جامعهی ایران خاسته است، بیانگر مسائل و مشکلات زیست روزانهی مردم ایران در دورهی پهلوی اول است.
- توجه به اسناد به عنوان یکی از معتبرترین منابع پژوهش: اسناد کمیسیون عرایض به دلیل منحصر به فرد بودن و اعتبار ثبت رسمی که مییافتند، از اهمیت برخوردار است. نکتهی مهم اینکه عرایض ارسالی با توضیحات رسمی وزارتخانههای ذیصلاح، مستند و صحت و سقم آن همراه با توضیحات بیشتر مشخص میگردید.



















